Της Μαριάννας Τζάννε
 
Aπό τον συνεταιρισμό των Αξιωματικών των ενόπλων δυνάμεων θα ξεκινήσει η πολεοδόμηση των οικοδομικών συνεταιρισμών, που θα αποτελέσει πιλότο για την αξιοποίηση 550 συνεταιρισμών για οικιστική και εμπορική χρήση σε όλη τη χώρα που θα δώσουν φιλί ζωής στην παγωμένη οικοδομική δραστηριότητα και το real estate. Το βασικό εργαλείο στα χέρια του υπουργείου Περιβάλλοντος είναι ένα πλέγμα νέων ρυθμίσεων που θα στηριχθεί στο θεσμό της Τράπεζας Γης που θα θεσμοθετηθεί μέσα στον Ιούλιο και στη διαδικασία του αστικού αναδασμού (καταγραφή ιδιοκτησιών και επαναδιανομή με τον χαρακτήρα ενιαίας έκτασης), η οποία τροποποιείται και θα συνδυαστεί με την  κτηματογράφηση που θα ολοκληρώνεται ηλεκτρονικά. Επόμενο και τελευταίο βήμα θα είναι η πολεοδόμηση της περιοχής. Ειδικά για την περίπτωση της Ζώνης Αστικού Αναδασμού Πικερμίου – Ραφήνας, στην οποία βρίσκεται η περιουσία των αξιωματικών, οι πρώτες εγγραφές κτηματογράφησης προσδιορίζονται στο επόμενο τρίμηνο, ώστε η καταγραφή των ιδιοκτησιών να αποτελέσει τη βάση για την εφαρμογή του αστικού αναδασμού.  Το θέμα αποτέλεσε αντικείμενο χθεσινής ευρείας σύσκεψης στο υπουργείο Περιβάλλοντος με την συμμετοχή του Αναπληρωτή υπουργού κ. Σταύρου Καλαφάτη, του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ Στρατηγού Μιχαήλ Κωσταράκου και υπηρεσιακών παραγόντων των δύο υπουργείων.

Το θέμα της Ζώνης Πικερμίου – Ραφήνας έχει τις ρίζες του 40 χρόνια πίσω και χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα σύνθετο καθώς η περιοχή έχει πολλά καθεστώτα προστασίας (δάση, ζώνη προστασίας Πεντελικού Όρους, αρχαιολογικούς χώρους) που έως σήμερα μπλόκαραν την αξιοποίησή της. «Η λύση δίνεται στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης του χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού και βασίζεται τόσο σε ανταλλαγές ακινήτων όσο και στο θεσμό της «Τράπεζας Γης» αναφέρει ο κ. Καλαφάτης.

Η συνολική έκταση της ΖΑΑ Πικερμίου – Ραφήνας περιλαμβάνει ιδιοκτησίες πολλών συνεταιρισμών και πολλών ιδιωτών συνολικής επιφάνειας 6.000 στρεμμάτων. Εξ αυτών τα 2.488 στρέμματα ανήκουν στον Οικοδομικό Συνεταιρισμό των Αξιωματικών, 1108 στρέμματα στον ΟΣ του ΟΤΕ, 195 στρέμματα στον ΟΣ ο Ελληνικός Φοίνικας, 206 στρέμματα στον ΟΣ Ολυμπιακής Στέγης και σε τρίτους ιδιώτες 2015 στρέμματα. Η ιστορία της ξεκινά το 1970 όταν ελήφθησαν όλες οι απαραίτητες άδειες και καθορίστηκαν οι όροι δόμησης. Η πολεοδομική μελέτη που συντάχθηκε υποβλήθηκε στο υπουργείο Χωροταξίας το 1980. Στη συνέχεια όμως αποσύρθηκε από το Οικοδομικό Συνεταιρισμό των Αξιωματικών και υποβλήθηκε εκ νέου στο υπουργείο βάσει της οποίας συντάχθηκε Προεδρικό Διάταγμα που το 2000 κρίθηκε μη νόμιμο από το ΣτΕ. Ακολούθησε νέα πολεοδομική μελέτη ευθυγραμμισμένη με τις παρατηρήσεις του Ανώτατου Ακυρωτικού Δικαστηρίου αλλά και πάλι το ΣτΕ την απέρριψε. 
 
4.000 στρέμματα σε καθεστώς προστασίας
 
Με τη διαδικασία της Τράπεζας Γης μεταφέρεται ή και ανταλλάσσεται ο συντελεστής δόμησης από τις εκτάσεις που ανήκουν στον συνεταιρισμό και απαγορεύεται η δόμηση σε εκτάσεις που επιτρέπεται υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα μεταβληθεί ο μέσος προτεινόμενος ΣΔ. Οι προστατευόμενες εκτάσεις που στην προκειμένη περίπτωση είναι πάνω από 4.000 στρέμματα αποδίδονται στο κράτος και ερευνάται μόνο η δυνατότητα δημιουργίας κοινόχρηστων ή κοινωφελών αναγκών μέσα σε αυτές. 

Σύμφωνα με πληροφορίες θα προβλέπεται η ανταλλαγή των εκτάσεων με οικόπεδα του δημοσίου καθώς και η αγορά δικαιωμάτων γης από την «Τράπεζα Γης» που θα δημιουργηθεί σε επίπεδο περιφέρειας. Σε περίπτωση που υπάρχει δυσκολία στην αναζήτηση ελεύθερων οικοπέδων σε μια Περιφέρεια προβλέπεται ότι θα μπορούν να αξιοποιηθούν εκτάσεις και από κοντινές περιφέρειες. Η νέα νομοθετική ρύθμιση προβλέπει επιτάχυνση των διαδικασιών  πολεοδόμησης που μέχρι σήμερα διαρκεί χρόνια. Στο πλαίσιο αυτό αλλάζει το καθεστώς αδειοδότησης, το οποίο πλέον θα παρακολουθείται και θα συντονίζεται από μία κεντρική υπηρεσία του ΥΠΕΚΑ (one stop shop). Εκεί θα κατατίθεται ο φάκελος της πολεοδόμησης και η υπηρεσία θα μεριμνά για την εξασφάλιση όλων των αναγκαίων αδειών (δασικών, αρχαιολογικών κ.α) που έως σήμερα βαρύνουν τους ιδιοκτήτες και αποτελούν μνημείο γραφειοκρατίας και καθυστερήσεων. Όλες οι διαδικασίες πολεοδόμησης των συνεταιρισμών (Τράπεζα Γης, one stop shop) θα γίνονται ηλεκτρονικά με στόχο να υπάρχει διαφάνεια και ταχύτητα στην διεκπεραίωση.

Δίνοντας λύση σε χιλιάδες πολίτες που έχουν επενδύσει στην οικιστική προοπτική, μέσω των συνεταιρισμών ταυτόχρονα η πολιτεία αντιμετωπίζει και τις μαζικές προσφυγές που καταθέτουν τα τελευταία χρόνια στα ευρωπαϊκά δικαστήρια, διεκδικώντας αποζημίωση για την στέρηση του δικαιώματος αξιοποίησης ιδιωτικής περιουσίας. Πρόσφατη περίπτωση είναι η αποζημίωση 507.000 ευρώ στον παραθεριστικό συνεταιρισμό των υπαλλήλων της Τραπέζης της Ελλάδος για πάνω από 7.000 στρέμματα στην παλαιά Φώκαια.