Οι δραματικά αυξανόμενες τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας και του φυσικού αερίου γίνονται όλο και μεγαλύτερο ανταγωνιστικό μειονέκτημα για τις επιχειρήσεις στη Γερμανία, σχολιάζει η Handelsblatt.
“Η γερμανική βιομηχανία πληρώνει σήμερα μια τιμή αγοράς για το φυσικό αέριο που είναι οκτώ φορές υψηλότερη από την τιμή αγοράς στις ΗΠΑ”, λέει ο Christof Bauer, ειδικός σε θέματα ενέργειας στο TU Darmstadt.
Οι υπολογισμοί του Bauer, οι οποίοι είναι αποκλειστικά στη διάθεση της Handelsblatt, αναφέρονται στην τρέχουσα χονδρική τιμή για παραδόσεις το 2023, η οποία είναι σήμερα 270 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Εάν προστεθούν οι φόροι και οι εισφορές, οι τιμές του φυσικού αερίου στη Γερμανία και στις ΗΠΑ διαφέρουν κατά εννέα φορές, σύμφωνα με τον Bauer. Μόνο οι εισφορές, όπως τα τέλη παραχώρησης και τα τέλη δικτύου, στις οποίες θα προστεθεί τον Οκτώβριο η νέα εισφορά για το φυσικό αέριο, είναι σχεδόν τόσο υψηλές όσο η συνολική τιμή του φυσικού αερίου στις ΗΠΑ. Ήδη κατασκευάζονται λιγότερα προϊόντα και η παραγωγή μεταφέρεται λόγω των υψηλότερων τιμών του φυσικού αερίου, λέει ο Bauer.
Οι υψηλές τιμές φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας επιβαρύνουν τη βιομηχανία στη Γερμανία
Ο Matthias Zachert, Διευθύνων Σύμβουλος της χημικής εταιρείας Lanxess, θεωρεί την εξέλιξη αυτή επικίνδυνη και προειδοποιεί για αποβιομηχάνιση της χώρας. “Εάν οι γερμανικές τιμές ενέργειας παραμείνουν στο σημερινό επίπεδο, θα δούμε να κλείνουν σειρές και σειρές εργοστασίων σε βασικές γερμανικές βιομηχανίες”, λέει. “Και ό,τι έχει χαθεί τώρα σε πιο ανταγωνιστικές περιοχές όπως οι ΗΠΑ δεν θα επανέλθει”.
Η προειδοποίηση της βιομηχανίας είναι επίσης εκρηκτική, διότι η πραγματική αύξηση του κόστους δεν έχει έρθει ακόμη. “Το μεγάλο κύμα στο κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας και του φυσικού αερίου θα πλήξει πραγματικά τις ενεργοβόρες επιχειρήσεις στη Γερμανία μόνο το επόμενο έτος”, λέει η επιχειρηματίας Carletta Heinz, επικεφαλής της φραγκικής Heinz-Glas, κατασκευάστριας φιαλών αρωμάτων.
Προς το παρόν, πολλές εταιρείες εξακολουθούν να επωφελούνται από παλιές συμβάσεις προμήθειας που τις προστατεύουν για ορισμένο χρονικό διάστημα από τις τρέχουσες μεγάλες αυξήσεις των τιμών. Όμως, αυτά σταδιακά λήγουν. Τους επόμενους μήνες και το επόμενο έτος, θα πρέπει να αγοράζουν φυσικό αέριο και ηλεκτρική ενέργεια με τους όρους που θα ισχύουν τότε – και σύμφωνα με τις σημερινές προσδοκίες, αυτοί δύσκολα θα είναι χαμηλότεροι από ό,τι σήμερα στις συναλλαγές με συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης στα χρηματιστήρια ενέργειας.
Οι ενεργοβόροι τομείς πλήττονται ιδιαίτερα από τις υψηλές τιμές του φυσικού αερίου και της ηλεκτρικής ενέργειας
Οι βιομηχανίες έντασης ενέργειας, όπως τα χημικά προϊόντα, ο χάλυβας, το χαρτί, τα δομικά υλικά, το τσιμέντο και το γυαλί, πλήττονται ιδιαίτερα σκληρά. “Για τη βιομηχανική τοποθεσία, το υψηλό κόστος φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας αποτελεί τεράστιο πρόβλημα”, λέει ο Hubertus Bardt, διευθύνων σύμβουλος του Ινστιτούτου Γερμανικής Οικονομίας (IW).
“Βραχυπρόθεσμα, έχουμε ακραίες αυξήσεις τιμών που δεν έχουν συμβεί σε άλλες περιοχές. Μακροπρόθεσμα, μπορούμε να περιμένουμε υψηλότερο επίπεδο τιμών, αν προμηθεύουμε τον εαυτό μας περισσότερο μέσω LNG”, λέει ο διευθύνων σύμβουλος της IW. Αυτό, λέει, θέτει υπό αμφισβήτηση την ανταγωνιστικότητα των ενεργοβόρων επιχειρήσεων. “Η Γερμανία ήταν ήδη μια ακριβή ενεργειακή χώρα και αυτό θα γίνει τώρα πολύ χειρότερο”, λέει.
Το υψηλό επίπεδο τιμών της ενέργειας επιβαρύνει εδώ και πολλά χρόνια πολλές βιομηχανίες στη Γερμανία. Οι συνέπειες είναι αισθητές εδώ και πολύ καιρό: οι επιχειρήσεις σε ενεργοβόρους τομείς επενδύουν λιγότερο από ό,τι αποσβένουν, με αποτέλεσμα την εξάντληση των περιουσιακών τους στοιχείων.
Οι τιμές της ενέργειας στη Γερμανία γίνονται όλο και πιο ακριβές από ό,τι στο εξωτερικό
Η τάση αυτή είναι πλέον πιθανό να ενταθεί σημαντικά. Το χάσμα μεταξύ της Γερμανίας και άλλων ευρωπαϊκών και μη ευρωπαϊκών χωρών στις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος και του φυσικού αερίου διευρύνεται.
Σύμφωνα με στοιχεία του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (ΔΟΕ) αναδεικνύει πόσο έντονα αποκλίνουν οι τιμές της ενέργειας ακόμη και πριν από το ξέσπασμα του πολέμου στην Ουκρανία.
Συγκεκριμένα, οι τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος στη Γερμανία ήταν ακόμη περίπου δέκα λεπτά ανά κιλοβατώρα το 2010 και μέχρι το 2021 είχε αυξηθεί κατά 50% σε περίπου 15 λεπτά ανά κιλοβατώρα – χωρίς φόρο ηλεκτρικής ενέργειας. Έτσι, η Γερμανία αντικατέστησε την Ιαπωνία ως ο μακροχρόνιος ηγέτης των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ των μεγάλων βιομηχανικών χωρών.
Είναι αλήθεια ότι σε άλλες περιοχές, όπως οι ΗΠΑ, οι τιμές της βιομηχανικής ηλεκτρικής ενέργειας έχουν επίσης αυξηθεί κατά διψήφιο ποσοστό τα τελευταία δέκα χρόνια. Όμως το επίπεδο παρέμεινε συγκριτικά χαμηλό. Το 2010, οι εταιρείες στις ΗΠΑ πλήρωναν το ισοδύναμο λίγο πάνω από πέντε σεντς ανά κιλοβατώρα, ενώ το 2021 ήταν εξήμισι σεντς.
Παρόμοιες διαστάσεις παρατηρούνται στην τιμή του φυσικού αερίου σύμφωνα με συγκριτικά στοιχεία που συνέλεξε η Παγκόσμια Τράπεζα. Σύμφωνα με αυτό, η τιμή ανά μεγαβατώρα στην Ευρώπη εξακολουθούσε να είναι 20 ευρώ στο τέλος του 2020, δηλαδή τρεις φορές μεγαλύτερη από τη συγκριτική τιμή στις ΗΠΑ εκείνη την εποχή, αλλά μικρότερη από εκείνη στην Ιαπωνία. Από τα μέσα του 2021, οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη εκτοξεύτηκαν πολύ πιο απότομα από ό,τι στις ΗΠΑ και την Ιαπωνία.
Υπάρχουν διάφοροι λόγοι για το υψηλό επίπεδο τιμών της ενέργειας. Για την ηλεκτρική ενέργεια, το μείγμα παραγωγής είναι ένα από αυτά. Επί του παρόντος, οι υψηλές τιμές του φυσικού αερίου ανεβάζουν το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας. Οι σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής με καύση φυσικού αερίου είναι οι τελευταίοι που τίθενται σε λειτουργία σε περιόδους αιχμής, επειδή είναι η πιο ακριβή επιλογή παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Αλλά καθορίζουν την τιμή για όλη την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.
Με άλλα λόγια, η ηλεκτρική ενέργεια από σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής με καύση άνθρακα ή ανεμογεννήτριες διακανονίζεται επίσης στο χρηματιστήριο ηλεκτρικής ενέργειας στην τιμή που οι ακριβοί σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής με καύση φυσικού αερίου καθορίζουν για την ηλεκτρική τους ενέργεια. Επομένως, οι υψηλές τιμές του φυσικού αερίου ανεβάζουν αυτόματα την τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας.
Η Γερμανία επωφελήθηκε για μεγάλο χρονικό διάστημα από το φθηνό φυσικό αέριο από τη Ρωσία
Επιπλέον, η Γερμανία έχει ιδιαίτερα υψηλούς φόρους, εισφορές και προσαυξήσεις στην ηλεκτρική ενέργεια. Παρόλο που οι ενεργοβόρες βιομηχανίες επωφελούνται ιδιαίτερα από τις απαλλαγές και τις μειώσεις, οι παραχωρήσεις αυτές είναι σκληρά διεκδικούμενες σε κάθε μεμονωμένη περίπτωση και πρέπει να διεκδικούνται χρόνο με το χρόνο. Και ακόμη και όταν τίθενται σε ισχύ, το επίπεδο τιμών ηλεκτρικής ενέργειας παραμένει συχνά υψηλότερο από ό,τι σε πολλές άλλες χώρες.
Στην περίπτωση του φυσικού αερίου, από την άλλη πλευρά, η Γερμανία επωφελούνταν επί χρόνια από το φθηνό αέριο από αγωγούς της Ρωσίας, αλλά με την πάροδο των ετών το πλεονέκτημα αυτό έχασε τη σημασία του, επειδή ιδίως οι ΗΠΑ από καθαρός εισαγωγέας έγιναν καθαρός εξαγωγέας φυσικού αερίου. Επομένως, οι τιμές του φυσικού αερίου στις ΗΠΑ είναι ιδιαίτερα χαμηλές. Για τις ενεργοβόρες βιομηχανίες, οι ΗΠΑ έχουν γίνει επομένως μια πολύ ελκυστική τοποθεσία.
Επιβάρυνση φυσικού αερίου: η βιομηχανία στη Γερμανία απαιτεί αποζημίωση
Ειδικά στην περίπτωση του φυσικού αερίου, η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο δύσκολη λόγω της νέας εισφοράς για την προμήθεια φυσικού αερίου. Είναι “δύσκολο να κατανοήσουμε γιατί οι ιδιώτες καταναλωτές αποζημιώνονται πλήρως για αυτή την εισφορά μέσω κονδυλίων από τον ομοσπονδιακό προϋπολογισμό λόγω της μείωσης του ΦΠΑ, ενώ οι βιομηχανικές επιχειρήσεις λαμβάνουν στήριξη στην καλύτερη περίπτωση σε μεμονωμένες περιπτώσεις ακραίων δυσχερειών”, επικρίνει ο Christoph Bauer. “Από αυτή την άποψη, θα ήταν συνεπές να εξουδετερωθεί η εισφορά, επίσης από κρατικά κονδύλια, για τη βιομηχανία”, λέει ο Bauer.
Δραματική η κατάσταση στη χημική βιομηχανία λόγω του υψηλού ενεργειακού κόστους
Για τη γερμανική χημική βιομηχανία, μια από τις πιο ενεργοβόρες βιομηχανίες, οι υψηλές τιμές ενέργειας αποτελούν πρόκληση εδώ και χρόνια. Όμως, χάρη στη ευφάνταστη διαχείριση και την κυβερνητική αρωγή, οι εταιρείες κατάφεραν να αντεπεξέλθουν μέχρι στιγμής.
Τώρα η κατάσταση είναι πολύ πιο δραματική. “Τα βάρη έχουν πολλαπλασιαστεί σε τέτοιο βαθμό που ακόμη και οι πιο ισχυροί ώμοι θα αποτύχουν βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα”, λέει ο Wolfgang Große Entrup, διευθύνων σύμβουλος της Γερμανικής Ένωσης Χημικών Βιομηχανιών (VCI). “Καμία ιδέα στον κόσμο δεν καταφέρνει ακόμη να αντισταθμίσει τα σημερινά ανταγωνιστικά μειονεκτήματα στο ενεργειακό κόστος”. Το βήμα από ένα “κορυφαίο βιομηχανικό και εξαγωγικό έθνος παγκοσμίως σε ένα βιομηχανικό μουσείο είναι σύντομο και πρέπει να αποφευχθεί με κάθε κόστος”, προειδοποιεί.
Οι μεγάλες χημικές εταιρείες μπορούν ακόμη να αντεπεξέλθουν στην επιβάρυνση, επειδή είναι πιο σταθερές διεθνώς με μεγάλες εγκαταστάσεις στις ΗΠΑ και την Ασία από ό,τι, για παράδειγμα, μια μεσαίου μεγέθους εταιρεία που εξάγει από τη Γερμανία. Αλλά η ακριβή ενέργεια αφήνει επίσης βαθιά σημάδια σε εταιρείες όπως η κατασκευάστρια εταιρεία πλαστικών Covestro.
Covestro: Το αφεντικό φοβάται την αποδυνάμωση της βιομηχανίας στη Γερμανία
Για το τρέχον έτος 2022, η Covestro αναμένει παγκόσμιο ενεργειακό κόστος έως και 2,2 δισ. ευρώ. Αυτό είναι υπερτριπλάσιο από ό,τι το 2020. Σε αυτό θα προστεθεί και η εισφορά φυσικού αερίου, η οποία θα αυξήσει το κόστος κατά ένα χαμηλό έως μεσαίο τριψήφιο ποσό εκατομμυρίων ευρώ. Τώρα η εταιρεία με έδρα το Λεβερκούζεν εξοικονομεί αέριο όπου μπορεί.
Η ακριβή ενέργεια δεν έχει ακόμη επηρεάσει τον επενδυτικό σχεδιασμό της Covestro – τουλάχιστον για το τρέχον έτος. Ο διευθύνων σύμβουλος Markus Steilemann φοβάται μια διαρθρωτική αποδυνάμωση όχι μόνο της εγχώριας χημικής βιομηχανίας εάν οι τιμές παραμείνουν υψηλές. “Συνολικά, το υψηλό ενεργειακό κόστος θέτει σε κίνδυνο την ανταγωνιστικότητα της Γερμανίας ως τόπου εγκατάστασης επιχειρήσεων”, λέει.
Με το κόστος της ενέργειας που επικρατεί, πολλές μεσαίες επιχειρήσεις μπορούν να επιβιώσουν μόνο αν έχουν εγκαταστήσει προ πολλού την παραγωγή τους στο εξωτερικό. Μια εξέλιξη που θα μπορούσε να επιταχυνθεί λόγω της ακριβής ενεργειακής βάσης.
Μεσαίες επιχειρήσεις εγκαθιστούν παραγωγή στο εξωτερικό λόγω της αύξησης του ενεργειακού κόστους
Η φραγκονική εταιρεία παραγωγής γυαλιού Heinz-Glas, για παράδειγμα, κατασκευάζει εδώ και αρκετά χρόνια φιάλες για παραγωγούς αρωμάτων στη Νότια Αμερική και την Ινδία. Ωστόσο, στην έδρα της, στο Kleintettau στην Άνω Φραγκονία, η παραγωγή δεν μπορεί να λειτουργήσει οικονομικά λόγω της ακριβής ενέργειας. Το 2019, το κόστος για ηλεκτρική ενέργεια και φυσικό αέριο στην εταιρεία παραγωγής γυαλιού ήταν ακόμη έντεκα εκατομμύρια ευρώ.
Φέτος, η μεσαίου μεγέθους εταιρεία θα δαπανήσει 30 εκατομμύρια ευρώ για ενέργεια. Του χρόνου, πιθανόν να είναι σημαντικά περισσότερα, φοβάται η επιχειρηματίας Carletta Heinz. Το αφεντικό θέλει να διατηρήσει την εταιρεία στην παραδοσιακή της έδρα στη Φραγκονία, όπου ιδρύθηκε πριν από 400 χρόνια. Αλλά είναι σαφής: “Δεν θα πετύχουμε χωρίς πολιτική υποστήριξη.
Διαβάστε ακόμα:
Τράπεζα Κύπρου: Πώς η Λευκωσία σχεδιάζει να «μπλοκάρει» το ενδιαφέρον της Lone Star
Σαντορίνη: Πρόστιμο 5.000 σε πρατήριο υγρών καυσίμων για αθέμιτη κερδοφορία